Decyzją NATO, Polska, jako jedyny kraj na wschodniej flance Sojuszu, stała się gospodarzem akceleratora DIANA, dziesięciu centrów testowych i biura NATO Innovation Fund. Jej operatorem w kraju jest FORT Kraków – wspólne przedsięwzięcie Krakowskiego Parku Technologicznego (KPT) i Akademii Górniczo-Hutniczej (AGH). Inicjatywa Sojuszu ma wspierać rozwój produktów i usług podwójnego zastosowania tworzonych z myślą o wykorzystaniu w sektorze wojskowym i cywilnym. Innowacje pozostają kluczowym elementem tej inicjatywy.
Prof. Jerzy Lis, Rektor AGH w Krakowie: Uruchomienie akceleratora NATO DIANA w Krakowie to potwierdzenie, że polska nauka i ekosystem innowacji osiągnęły dojrzałość, która pozwala współtworzyć rozwiązania kluczowe dla bezpieczeństwa całego Sojuszu. AGH, jako uczelnia techniczna o silnych kompetencjach w obszarze deep tech, bierze odpowiedzialność nie tylko za rozwój technologii, ale także za ich realne zastosowanie, od laboratoriów, przez testy, po wdrożenia we współpracy z przemysłem i użytkownikiem wojskowym. FORT Kraków to przykład tego, jak nauka i biznes mogą działać wspólnie na rzecz obronności państwa i NATO.
DIANA (Defence Innovation Accelerator for the North Atlantic) to agencja NATO wspierana przez zlokalizowane w krajach członkowskich akceleratory i centra testowe, której celem jest przyspieszanie rozwoju technologii istotnych z punktu widzenia bezpieczeństwa i obronności państw Sojuszu. Łączy ona innowatorów technologicznych z przedstawicielami instytucji wojskowych, zapleczem testowym oraz mentorami z sektora obronnego, przemysłu i uczelni wyższych. W programie DIANA innowacje technologiczne mają szansę na wdrożenie w praktyce.
Europa i USA w Krakowie
W programie realizowanym przez FORT Kraków bierze udział siedem wyselekcjonowanych przez NATO startupów z USA i Europy, pracujących nad zaawansowanymi technologiami (deep tech) o podwójnym zastosowaniu (dual-use). Przez sześć miesięcy zespoły będą korzystać z programów mentoringowych, zaplecza eksperckiego oraz infrastruktury testowej, rozwijając kompetencje techniczne i biznesowe, niezbędne na wszystkich etapach rozwoju produktów i usług – od badań i prototypowania, przez walidację, aż po wdrożenie i skalowanie działalności. Innowacje stanowią wspólny mianownik działań tych zespołów.
W polskim akceleratorze innowatorzy DIANA rozwijać będą technologie kluczowe dla współczesnego pola walki, w tym autonomiczne rozwiązania wspierające m.in. wykrywanie i przeciwdziałanie bezzałogowym systemom powietrznym (szwedzka firma AegisX), autonomiczną nawigację i planowanie misji dla pojazdów działających w środowiskach pozbawionych sygnału GPS (grecki startup Alpha Autonomy), identyfikację i śledzenie dronów dzięki czujnikom akustycznym i radiowym (brytyjski Arcani Systems), autonomiczny pilotaż dla bezzałogowych systemów, zaprojektowany z myślą o pracy w warunkach utraty sygnału GPS i zakłóceń wojny elektronicznej (duńska spółka Robotto), zintegrowane systemy obrony przed rojami dronów, platformy integrujące różne sensory oraz rozwiązania wspierające identyfikację obiektów w hałaśliwym otoczeniu (firmy ze Stanów Zjednoczonych: mara, Picogrid czy Wave Sciences).
„Innowatorzy, którzy pracują w ramach krakowskiego programu akceleracyjnego, rozwijają rozwiązania odpowiadające na bardzo konkretne potrzeby – od zwiększania bezpieczeństwa operacji wojskowych i wsparcia żołnierzy na linii frontu po ochronę infrastruktury krytycznej. Naszą rolą jako opiekuna programu NATO DIANA w Polsce jest stworzenie im warunków do testowania tych technologii w praktyce, ich weryfikacji oraz przygotowania do dalszego rozwoju w ścisłej współpracy z partnerami międzynarodowymi i potencjalnymi użytkownikami” – mówi Bartosz Józefowski, wicedyrektor działu parku technologicznego w Krakowskim Parku Technologicznym. Warto dodać: takie innowacje pokazują siłę polskiego potencjału dla innowacji w sektorze obronności.
Sukcesy Polaków w NATO DIANA
W poprzednich edycjach w akceleratorach realizowanych poza granicami naszego kraju uczestniczyły także polskie podmioty, które dziś skutecznie rozwijają i skalują swoje technologie w środowisku międzynarodowym.
Wśród polskich absolwentów NATO DIANA znajdują się m.in. IS-Wireless, Blue Armada Robotics czy Revobeam – twórcy inteligentnych anten do systemów komunikacji bezprzewodowej.
„NATO DIANA to program, który otwiera drzwi do rynku obronnościowego. Proces akceleracji pozwolił nam błyskawicznie zrozumieć procesy w tym obszarze i zdobyć kontakty, na które pracuje się latami. Gdyby nie NATO DIANA, nie prowadzilibyśmy dzisiaj poważnych rozmów z kilkunastoma czołowymi firmami z branży wojskowej i nie bylibyśmy obecni z naszymi antenami i systemem antydronowym na kilku kontynentach” – mówi Mateusz Rzymowski, CEO Revobeam.
„Polski ośrodek jest teraz jednym z 16 akceleratorów tworzonej od 2022 r. sieci. Jego uruchomienie oznacza nie tylko wzmocnienie współpracy międzynarodowej na wschodniej flance NATO w zakresie tworzenia i adopcji nowoczesnych technologii na potrzeby obronności, ale przede wszystkim zmianę roli naszego kraju w ekosystemie innowacji Sojuszu: z uczestnika stajemy się gospodarzem, opiekunem innowatorów i ich relacji ze zrzeszonymi w sieci centrami testowymi. Będzie to także cenna lekcja, w jaki sposób budować ekosystem innowacji dual-use w Polsce i jeszcze intensywniej rozwijać polskie przedsiębiorstwa tej ważnej branży – podsumowuje Izabela Albrycht, pełnomocnik rektora AGH ds. NATO DIANA. Innowacje będą miały w tym procesie coraz większe znaczenie.”
